पृथ्वी पथ

यो देश
केवल नक्साको रेखा होइन,
यो चार जात छत्तीस वर्णको फूलबारी हो—
जहाँ हरेक पाइलाले इतिहाससँग होइन, कर्तव्यसँग हिसाब माग्छ।

यो भूमि
दुई ढुङ्गाबिचको तरुल हो—
न झुक्न मिल्छ, न ठोक्किन।
कूटनीति भनेको यही सन्तुलनको साधना हो।

राजनीति भनेको
पद जोगाउने खेल होइन,
नागरिक बलियो बनाउने नीति हो।

नेतृत्व दृष्टि हो भने,
नागरिक राष्ट्रको प्राण हुन्—
प्राण मर्दै गर्दा दृष्टि रमाउन मिल्दैन।

अर्थनीति भनेको
विदेशी भर पर्ने बानी होइन,
स्वदेशी श्रम, स्वदेशी सीप
र आफ्नै उत्पादनको सम्मान हो।

विदेश नीति भनेको
अरूको स्वार्थमा आफ्नो भविष्य धितो राख्नु होइन,
बरु, मित्रता राख्दै
स्वाभिमान नबेच्ने दृढता हो।

शिक्षा भनेको
डिग्रीको कागज मात्र होइन,
सीप, चरित्र, विवेक र राष्ट्र  प्रेमको संस्कार हो।

आधुनिकीकरण भनेको
आफ्नो जरा काटेर अरूको छाया खोज्नु होइन,
आफ्नै माटोमा नयाँ भविष्य उमार्नु हो।

उद्योग भनेको
सस्तो श्रमको शोषण होइन,
युवाको पसिनालाई राष्ट्रको शक्ति बनाउनु हो।

सुशासन भनेको
कानुनको डर होइन, नियतको शुद्धता हो।
दरबार बिग्रियो भने राज्य बिग्रिन्छ—
दिव्य उपदेशको चेतावनी यही हो।

भ्रष्टाचार
केवल धनको चोरी होइन,
यो राष्ट्रको भोलि चोर्नु हो।

जनआकाङ्क्षा
चुनावी मौसमको आवाज होइन,
दैनिक जीवनमा देखिनुपर्ने परिवर्तन हो।

समावेशिता भनेको
शब्द होइन—
फूलबारीका सबै फूल
समान रूपमा फुल्न पाउने व्यवस्था हो।

हे नेतृत्व,
यदि तिमी सत्ता होइन सेवा रोज्छौ,
कुर्सी होइन कर्तव्य अघि राख्छौ,
नागरिकलाई मालिक ठान्छौ—

तब मात्र तिमी नेता हौ।

नत्र,
तिमी समयको हल्ला हौ,
इतिहासको फुटनोट मात्र।

यो नै हो पृथ्वी पथ—
जहाँ सत्ता होइन,
कर्तव्य अगाडि हिँड्छ।